Na krawędzi - ebook (epub, mobi) A. F. Brady

CZY CHORY MOŻE LECZYĆ?

Sam to niekwestionowany ideał – najlepsza, najlepiej wykwalifikowana i najbardziej zaangażowana terapeutka w nowojorskim szpitalu psychiatrycznym. Nic więc dziwnego, że kiedy w ośrodku pojawia się tajemniczy Richard – trudny pacjent, o którym tak naprawdę nic nie wiadomo, trafia od razu pod skrzydła Samanthy. Szybko jednak okazuje się, że nie jest on zwykłym pacjentem i zdaje się wiedzieć dużo więcej o życiu psycholożki, niż ktokolwiek by przypuszczał. Kim jest Richard? I co sprowadza go do psychiatryka?

Na krawędzi to pierwsza książka amerykańskiej psychoterapeutki i pisarki. Nigdy nie słyszałam o niej, ba nie zdawałam sobie nawet sprawy z tego, że sięgam po debiut. Po prostu opis fabuły zaintrygował mnie na tyle, że bez wahania sięgnęłam po nią.

Jeżeli inni sądzą, że wszystko ze mną w porządku, to ja również zaczynam tak czuć.
Główna bohaterka to kobieta, której życie na pozór wydawałoby się idealne – idealny chłopak, może nie idealna praca, ale jednak w pewien sposób prestiżowa. W końcu ratowanie ludzi chorych psychicznie i prowadzenie terapii to nie byle jaki zawód. A jednak, jak to zwykle bywa, w pewnym momencie okazuje się, że nie jest to prawda, a przynajmniej nie cała. Pewnie już wiecie, ale uwielbiam ten motyw w książkach – motyw udawania, ukrywania części swojego „ja”, motyw życia na pokaz, który skrywa w sobie wiele tajemnic i zagadek. Również nowy pacjent, który trafia do ośrodka, wydaje się szalenie interesujący. W końcu nie wiemy o nim nic – nie znamy jego przeszłości, nie wiemy, z jakiego powodu siedział w więzieniu, ani co spowodowało u niego potrzebę terapii. Ta niewiedza w pewien sposób budzi grozę, wyzwala wyobraźnię, powoduje strach, sprawia, że sami przestajemy czuć się bezpiecznie w fabule powieści. Powoli zaczynają zacierać się granice między pacjentem, a terapeutą, między lekarzem, a pacjentem. Pytanie tylko, co z tego wyniknie? W niektórych momentach aż czuć emocje, tak mocno opisy działają na wyobraźnię. Książkę czyta się świetnie – w żaden sposób nie odczułam tego, że to debiut aktorki, a krótkie rozdziały tylko przyspieszają lekturę.

Na krawędzi to jeden z bardziej intrygujących thrillerów psychologicznych, w którym znajdziemy też pozytywne akcenty. Ja bardzo miło wspominam spotkanie z pisarką i nie wykluczam, że nie powtórzę tego w przyszłości.

Samantha James jest najwybitniejszym psychologiem w nowojorskiej klinice psychiatrycznej. Najcięższe, najbardziej beznadziejne "przypadki" kierowane są do niej. Właśnie w ten sposób spotyka na swojej drodze Richarda. Mężczyzna, po opuszczeniu murów więzienia, na swoje życzenie trafia do tego konkretnego ośrodka psychiatrycznego i prosi o terapię z Samanthą James.
Miedzy Sam a Richardem rozpoczyna się zadziwiającą rozgrywka, w której odwracają się role: pacjent jest lekarzem, lekarz pacjentem. Sam odsłania przez Richardem mroki swojego życia prywatnego.

Zdawałoby się, że nie ma lepszego pomysłu niż napisanie thrillera osadzonego w szpitalu psychiatrycznym przez kobietę, która sama jest psychoterapeutą? Niestety. O ile pomysł jest naprawdę rewelacyjny, to wykonanie pozostawia wiele do życzenia. Do plusów zaliczyć mogę intrygujący wstęp, ciekawy zarys (tylko zarys, niestety bez wypełnienia) psychologiczny bohaterów oraz krótkie rozdziały, dzięki czemu powieść czyta się ekspresowo. Narrator pierwszoosobowy to także bardzo dobry zabieg, dzięki któremu możemy obserwować kolejne etapy zmian jakie zachodzą w psychice głównej bohaterki.

Zasadniczym minusem jest fakt, że w powieści brak jakiegokolwiek napięcia. Początkowe strony intrygują, ale im dalej, tym nudniej. Monotonia zmienia się w irytację, kiedy po raz kolejny czytamy o podbojach miłosnych głównej bohaterki, jej zagubieniu w oparach alkoholu i zniewoleniu emocjonalnym z chłopakiem, którego nie kocha, który stosuje wobec niej przemoc fizyczną, a którego nie może przecież zostawić przez kilka enigmatycznych, durnych i kompletnie niezrozumiałych powodów...
Autorka wplata w tekst nazwy kilku chorób o podłożu psychicznym (schizofrenia, osobowość typu borderline, itd.) ale ani w tekście, ani w przypisie nie ma informacji, czy krótkiej charakterystyki danego zagadnienia. Osią fabuły miały być rzekomo sesje z tajemniczym, małomównym Richardem, a tak naprawdę zaczynają ze sobą rozmawiać dopiero ok 200 strony... Sama intryga - nieciekawa, oczywista, rozciągnięta do granic czytelniczej wytrzymałości. Dialogi papierowe/tragicznie nierealne.

Zdecydowanie odradzam.

Rzeczywistość bywa bardziej skomplikowana niż wydaje się postronnym, nawet jeśli należą do grona bliskich osób. Czasem można zręcznie tkać iluzję szczęścia, sukcesów oraz panowania nad swoim życiem. Jednak za tym zręcznym rękodziełem pozorów niejednokrotnie kryją się bolesne realia egzystencji pełnej strachu i oszukiwanie wszystkich wokoło, a najbardziej siebie samego.

Trudne przypadki stanowią wyzwanie, chociaż nikt tego głośno nie powie. W końcu są to ludzie z krwi i kości z wyniszczającymi ich demonami. Sam jest znana ze swych osiągnięć terapeutycznych z tego rodzaju pacjentami, jednak Richard stanowi swojego rodzaju zagadkę i to nie jedynie psychologiczną. Otacza go sieć plotek, niedomówień, podejrzeń i przypuszczeń, a to nie sprzyja podjęciu rzetelnego leczenia oraz obiektywnej diagnozie. Co kryje przeszłość tego mężczyzny i jak ma wpływ na teraźniejszość? Sam nie poddaje się w swoich wysiłkach terapeutycznych, czy chce coś udowodnić sobie czy też została po mistrzowsku wmanewrowane w grę, której zasad jeszcze nie zna? Ten pacjent wymyka się i prostym i skomplikowanym ramom, zdaje się nie pasować do szpitala, natomiast terapia, która miała mu pomóc przybiera całkowicie inną formę niż Sam zakładała. Układ pacjent – psycholog zaczyna przypominać coś odwrotnego, kim jest Richard i w co wciąga swoją terapeutkę?

Do bólu bezkompromisowa, brutalnie szczera i przede wszystkim bez usprawiedliwień ukazująca rzeczywistość terapii psychologicznej oraz kulisy pracy oraz pobytu w szpitalu psychiatrycznym. Na krawędzi nie ma w swej fabule zbyt wielu jasnych stron, czasem wręcz stwarza klaustrofobiczną atmosferę i to nie tylko związaną z ograniczoną przestrzenią, w jakiej rozgrywa się akcja książki, lecz również związana z uczuciami, równie skutecznie oddającymi zamknięcia w destrukcyjnej emocjonalnej klatce. A. F. Brady nie stara się by czytelnicy polubili główną bohaterkę, pokazuje ją w świetle jaki daje jesienny bądź zimowy dzień bez słońca i zachmurzony, rzucający cień na wszystkich. Dodatkowo jej zachowanie także nie sprzyja by uznać ją za ofiarę, wprost przeciwnie, ale równocześnie jej osoba przyciąga uwagę, tak samo jak i to co zaczyna się rozgrywać na oczach czytających. Swoista rozgrywka z własnym życiem i cudzym, próby utrzymania wizerunku oraz chęć wykonywania zawodu, chociaż pobudki są niekiedy odmienne od tych, jakie chce widzieć otoczenie. Tytuł książki oddaje w pełni główny motyw, ta krawędź lub też inaczej balansowanie nad przepaścią odczuwalne jest cały czas, świat na zewnątrz i ten ograniczony do terapii to nieustanna walka by nie upaść lub by powstać, toczy się ona wciąż od nowa, a lęk przed zatraceniem się nie opuszcza większości. W tle tej opowieści jest Nowy Jork taki jaki znany jest z filmów i reklam albo przynajmniej tak go widzimy w pierwszej chwili, ponieważ już przy drugim i kolejnym spojrzeniu zauważamy rysy na wydawałoby się prawie idealnym obrazie, jedynie pozornym innym od tego z szpitala psychiatrycznego