Wzburzenie
ebook: mobi (kindle), epub (ipad)

Kategoria: /
średnia ocena: 3.68 / 5.00
liczba ocen: 8644
Ilość stron (szacowana): 232
Audioteka#Audioteka - 9 urodziny
Rekomendowane przez UpolujEbooka.pl
27.90 zł
21.76 zł
23.72 zł
24.60 zł
27.90 zł
Pozostałe księgarnie
22.26 zł
22.88 zł
23.16 zł
23.72 zł
23.72 zł
25.10 zł
25.11 zł
25.50 zł
25.95 zł
27.90 zł
27.90 zł
27.90 zł
Opis:

Rzecz to straszna i niepojęta, ale nasze najbanalniejsze, przypadkowe, komiczne nieraz wybory pociągają za sobą nieproporcjonalnie poważne skutki – pisze Philip Roth. Ta prawda zdaje się napędzać działania powszechnie szanowanego koszernego rzeźnika z Newark w stanie New Jersey, pana Messnera. Potęguje jego paniczny strach przed utratą Marcusa – prymusa miejscowego college’u, uważnego pomocnika w rodzinnym sklepie, wzorowego i ukochanego syna-jedynaka. Irracjonalne zachowanie i nadopiekuńczość ojca sprawiają zaś, że w Marcusie narasta wzburzenie, które przegania go z zacisznego Newark do konserwatywnego Winesburg College w stanie Ohio. Młodzieniec nie zazna tam jednak spokoju. Rygor uczelni, konieczność ukrywania własnej religijności i pędu do nauki spotęgują tylko młodzieńczy gniew…

Wzburzenie to jedna z najlepszych powieści Philipa Rotha. Osadzona w realiach Stanów Zjednoczonych połowy XX wieku, z toczącą się w tle wojną koreańską historia przywodzi na myśl Kompleks Portnoya i Spisek przeciwko Ameryce, a jednocześnie zamyka usta niedowiarkom, którzy twierdzili, że Roth jest autorem jednego tylko bohatera.

Ta świetnie skonstruowana i zaskakująca powieść układa się we współczesną tragedię o człowieku, który nie może uniknąć klęski.

Justyna Sobolewska, „Polityka”

Kusi mnie, by zrelacjonować zakończenie, ale nie mogę tego uczynić, choć to przecież nie kryminał. A może jednak? Coś w rodzaju kryminału egzystencjalnego, gdzie zbrodniarzem okazuje się system edukacji sekujący każdego, kto stara się myśleć pod prąd konserwatywnej i oportunistycznej większości.

Krzysztof Varga, „Gazeta Wyborcza”

CYTATY:
Słabość drugiego człowieka potrafi zniszczyć cię nie mniej niż jego siła. Ludzie słabi nie są nieszkodliwi.
Praca - są ludzie, którzy łakną pracy, jakiejkolwiek, niechby była ciężka czy niewdzięczna, żeby się pozbyć bólu życia i wygnać z głowy zabójcze myśli.
Recenzje blogerów
Wzburzenie to książka o czasach „sprzed”. Sprzed rewolucji seksualnej lat sześćdziesiątych, sprzed Wietnamu, sprzed Ery Wodnika, sprzed protestów antywojennych i idei pacyfizmu.

Trwa wojna w Korei, mamy rok 1951 i czasy prezydenta Trumana, epokę skrajnego konserwatyzmu jako broni przed czerwonym zagrożeniem z drugiego końca świata. Philip Roth odmłodził swojego „typowego bohatera”, już nie jest to starzejący się Zuckerman z Trylogii Amerykańskiej ani Dawid Kepesh z Konającego zwierzęcia. Ale tak naprawdę to jest ten sam człowiek tylko, że wiele lat wcześniej bo u progu dorosłości. Główny bohater Wzburzenia to rówieśnik stetryczałych już z lekka protagonistów z większości poprzednich książek – jest on jednak również z epoki „sprzed”.

Marcus Messner ma osiemnaście lat. Jest synem rzeźnika z Newark (zaznaczmy, że koszernego, bo Marcus pomija ten fakt w swoim podaniu do szkoły), wychowywanym od dziecka w bardzo konserwatywnej, żydowskiej rodzinie. Rodzice chcą dla niego lepszej przyszłości, pragną aby robił coś więcej niż krojenie mięsa, najlepiej gdyby był prawnikiem. Marcus o dziwo, podziela ich zdanie i również chce tego samego (w czasach „sprzed” bunty przeciwko rodzicom należały raczej do rzadkości), przecież college i wykształcenie dadzą mu jeszcze jedną korzyść – uniknięcie koreańskiego piekła. Jednak Plan opracowany do najmniejszego szczegółu przez ojca-rzeźnika, który twierdzi, że życie i wszystkie wybory należy kontrolować nawet w najdrobniejszych elementach, aby uniknąć życiowych tragedii, przeradza się w ojcowską obsesję.

Marcus ucieka przed nadopiekuńczością ojca do college’u w Winesburgu w Ohio, pięćset mil od domu. College ten jest jednym z najbardziej konserwatywnych ośrodków edukacji w Stanach Zjednoczonych. Wszyscy studenci niezależnie od wyznania, muszą zaliczyć osiemdziesiąt godzin w kaplicy jako warunek zaliczenia semestru, w kampusie są osobne akademiki dla dziewczyn i chłopaków, ze ściśle zaprowadzonym rygorem wejść, wyjść i kontaktów z osobami spoza domu studenckiego. Marcus planujący zostać dojrzałym, wykształconym i światowym mężczyzną postanawia skupić się na nauce i tylko nauce, odmawia przyjęcia do studenckiego bractwa, zmienia pokoje w bursie ponieważ nie może dogadać się ze współlokatorami, a podczas rozmowy z dziekanem, zaniepokojonym zachowaniem swojego studenta, Marcus daje się poznać jako mentalna kopia swojego ojca.

I to jest sedno powieści. Marcus zbuntowany przeciwko narzuconemu przez ojca rygorowi obyczajowemu i ścisłej rodzicielskiej kontroli, nie zauważa że tak naprawdę niczego nie zmienia w swoim życiu. Ląduje w konserwatywnym college’u, którego rektor daje wykład pod koniec powieści o tym, jak to obowiązkiem uczelni jest ścisła kontrola i wychowanie młodego pokolenia według nienaruszalnych wzorców. Nie potrafi pójść na kompromis z nikim kto ma choćby trochę odmienne zdanie od niego, nie potrafi być w związku z wyzwoloną i skonfliktowaną wewnętrznie dziewczyną, sam również próbuje kontrolować wszystko i wszystkich dookoła, aby tylko osiągnąć swój cel. A podstawową reakcją obronną przeciwko problemom jest unik, ucieczka - dokładnie tak jak miało to miejsce gdy zwiewał z Newark do Ohio.

Philip Roth pisze o proteście przeciwko zastanemu porządkowi, który tak naprawdę jest buntem przeciwko własnej osobowości, nie radzącej sobie z rzeczywistością. O postaci człowieka uformowanej przez nieżyciowy, nie znający kompromisu światopogląd. Bunt Marcusa nie jest buntem o podstawach dorównujących zasadnością, temu wobec czego Marcus się buntuje. To wzburzenie infantylnego osobnika, zachłyśniętego świadomością swej pozornej niezależności, która jest tak w ostatecznym rozrachunku potwierdzeniem tego, że nie ma przeciw czemu się buntować. Protest Marcusa obraca się przeciwko niemu - brakuje punktów odniesienia, stabilnej i pewnej kontrpropozycji. Powieść ta jest również rozliczeniem Rotha ze światem, który pamięta ze swoich lat studenckich (Marcus to nie tylko rówieśnik bohaterów innych powieści ale również i samego autora), wspomnieniem czasów w których ścisła kontrola i wymuszenie trzymania się z góry ustalonych zasad, w celu kreacji godnego i wspaniałego pokolenia, był nie zauważanym jeszcze błędem. Okazuje się, że gorset konserwatyzmu bardzo szybko powoduje rany na ciele młodego pokolenia, a uporczywa kontrola przynosi odwrotny skutek. Ojciec Marcusa tego nie rozumie, traci syna a potem zdrowie umysłowe, matka Marcusa tego nie rozumie i traci wszystko to co jej styl życia powinien jej zapewnić, władze college’u tego nie rozumieją i wywołują „Orgię białych majtek”, wydarzenie, które zapowiada rozluźnienie obyczajowe lat sześćdziesiątych. I w końcu sam Marcus tego nie rozumie – w tym przypadku konsekwencje są najtragiczniejsze. We wszystkich przypadkach trasa ucieczki przed życiowym błędem zamienia się w koleiny prowadzące wprost do niego.

Wzburzenie jest podobnie jak wszystkie inne książki Rotha, szerokim spojrzeniem na Amerykę zatrzymaną w określonym wycinku jej historii. Tym razem mamy Stany Zjednoczone owładnięte szałem makkartyzmu (choć nie to akurat jest zagadnieniem powieści), przerażone rosnącą potęgą komunizmu. W tle, znana z wiadomości i relacji tych, którym udało się przeżyć, wojna w Korei – trzeci już wielki konflikt zbrojny w którym biorą udział „nasi chłopcy” i który cieszy się największym jak do tej pory poparciem społecznym. Wzburzenie to najmłodsza z książek Rotha wydana w nowej serii Wydawnictwa Literackiego. Autor opisuje świat odległy od niego czasowo o ponad półwiecze, robi to jednak z wielką dbałością o szczegóły i wiarygodnością. Nie jest to tak znakomita powieść jak chociażby "Spisek przeciwko Ameryce" czy "Ludzka Skaza", jednak jak najbardziej warta przeczytania i zatrzymania się na chwilę, nawet jeśli krajobraz Ameryki wczesnych lat pięćdziesiątych kojarzymy głównie z popkulturowych widokówek. Ja czekam na kolejne powieści z serii.

Ocena 5/6
©Niekoniecznie jasno pisane
Komentarze dotyczące oferty:
Inne proponowane
Warto zerknąć